چگونه يک سمينار خوب ارائه کنيم

نويسندگان: دکتر ناصر حميدي و دکتر مرتضي موسي خاني
ناشر: دانشگاه آزاد اسلامي قزوين، 1386 - 164 صفحه
قيمت: 2500 تومان


خلاصه اي از مطالب کتاب

مجموعه حاضر تحت عنوان "چگونه يک سمينار خوب ارائه دهيم" يا درسنامه سمينار، براي کليه دانشجويان رشته هاي دانشگاهي و عزيزاني که درصدد تدوين و ارائه سمينار هستند ارائه مي گردد و هدف آن آشنا نمودن خواننده با نحوه تدوين و ارائه شفاهي و کتبي يک نوشتار علمي مي باشد. با توجه به سرفصل هاي مطرح شده در اين کتاب، مي توان از آن:
الف) جهت تدريس در دوره هاي آموزشي آشنايي با ارائه سمينار، سمينار در مسائل ... و کارگاه هاي آموزشي نوشتارهاي علمي (مقاله نويسي) استفاده نمود.
ب) براي فراگيري مراحل نوشتن و ارائه يک سمينار علمي به صورت خودخوان بهره گيري نمود.
فصل اول : آشنايي با در س سمينار: يکي از واحد هاي تخصصي گرايش هر رشته ي دوره هاي کارشناسي ارشد ودکتري مي باشد . برابر با سر فصل هاي مصوب انتظار مي رود دانشجو در پايان اين درس قادر باشدمتناسب با هدف هاي ترتيبي در حيطه هاي چهارگانه:
- شناختي
- عاطفي
- رواني - حرکتي
- کوششي
نتيجه کار خود را ارائه نمايد.ارائه مي تواند به يکي از شکل هاي کتبي وشفاهي باشد.سر فصلهاي مصوب دروس مندرج در جدول 1-1 در پيوست شماره 1 آورده شده است تا به تناسب درس انتخابي درس انتخابي انتظارات را با همکاري استاد تعيين وکار کلاسي شماره 1 را تکميل نمائيد. مسلماً انتظارات تعريف شده ي به نوعي با ارئه در ارتباط است. ارائه در لغت به معناي : نمودن ،نشان دادن ونمايش دادن آمده است. اين کلمه در زبان فارسي به صورت ارائه کردن به کار مي رود. وقتي که موضوعي را يه فردي(افرادي) ارائه مي کنيم،در واقع مي خواهيم آن را از ذهن يا احساس خود به ذهن يا احساس ديگري منتقل کنيم. با هر موضوع مجموعه اي از اطلاعات منتقل مي شود،چنانچه اين عمل به درستي انجام پذيرد فضاي شناخت يا فضاي مخاطب گسترش مي يابد. اين گفته که ارائه نوعي انتقال اطلاعات است نبايد اين شبهه را پديد آورد که ارائه صرفاً يک دانش يا فن است.براي درسي همانند سمينار گفته ميشود:
ارائه هم دانش است،هم فن است وهم هنر
براي انجام ارائه مطلوب: دانش داني – فن داني – هنر مندي توأم لازم است.
فصل دوم : انتخاب موضوع سمينار: انتخاب موضوع مناسب براي سمينار اهميت بسزايي در کليه مراحل بعدي دارد و حتي مي تواند در تسريع امور پايان نامه / تز نيز ياري دهنده دانشجو باشد،بنابراي بايستي دقت لازم در مورد آن صورت پذيرد. موضوع درس سمينار مي تواند:
- توسط استاد درس پيشنهادگردد،
- بوسيله دانشجو انتخاب وبه تأييد استاد مربوطه برسد.
در صورتيکه عنوان پيشنهاد شده در کلاس براي کار انتخاب شود، بخش عمده اي از مشکل دانشجو براي تعريف وانتخاب موضوع بر طرف خواهد شد. در هر صورت بايستي با توجه به:
- زمان در دسترس براي تکميل سمينار
- منابع در دسترس
- ميزان نو(جديد) بودن موضوع
- تسلط به موضوع مورد نظر
- هم راستايي موضوع با ساير زمينه هاي تحقيقاتي مطالعاتي
انتخاب مناسب انجام پذيرد.
فصل سوم : مطالعات اکتشافي:پس از ارائه يک پرسش آغازي مناسب وانتخاب موضوع سمينار،خط راهنماي عمليات تدوين سمينار خواهيد بود.اينک به دنبال آنيم که بدانيم چگونه براي کسب اطلاعات عمل کنيم. اکتشاف شامل عمليات خواندن متون مصاحبه هاي اکتشافي و روشهاي ديگر مي باشد. با خواندن متون مصاحبه وروشهاي ديگر قادر خواهيد بودنگرشي نافذ در موضوع سمينار برگزينيد ودر پرتو آن ، ايده ها وانديشه هاي روشنگر را بيابيد.
فصل چهارم : تدوين (نوشتار – علمي – فني ): پس از مطالعه اکتشافي پيرامون موضوع ضروري است مر حله تدوين سمينار انجام پذيرد. در اين مرحله با توجه به تعريف واژه ي تدوين در فرهنگ عميد:مطالبي را در يک دفتر جمع آوري کردن ،ديوان ساختن،چيزي را در ديوان ثبت کردن،فراهم آوردن و تأليف کردن. عمليات نوشتار مطالب جمع آوري شده در قالب يک متن علمي – فني يا به عبارت عمل ارائه کتبي انجام مي پذيرد که شامل گزارش سه بخشي داراي بخش آغازي مياني و پاياني است.
فصل پنجم : ارائه شفاهي: مرحله نهايي در درس سمينار ارائه شفاهي است که در آن انتقال اطلاعاتي مکتوب شده در مرحله تدوين با رسانه کلام يا گفتار انجام مي پذيرد.خصوصيات ارائه شفاهي عبارتند از:
- در حضور مخاطب است
- به اندازه ارائه کتبي مشروح نيست ومحدوديت زمان عامل آن است
- ارائه کننده همزمان از چند سبک بياني بهره مي برد
- انتقال اطلاعات دو سويه (رائه کننده – مخاطب)مي باشد
- بدليل وجود امکانات کمکي از ارائه کتبي غني تر است.
انواع ارائه شفاهي عبارتست از: سخنراني عمومي ، تدريس،سخنراني علمي وفني ، قرائت نثر وشعر . در اينجا به سخنراني علمي – فني که براي سمينار ضرورت دارد پرداخته .
فصل ششم : ارزشيابي (اندازه گيري و آزمون):آرتور وبر ارزشيابي را به معني عام تعيين ارزش ويا اهميت يک چيز آورده ( فرهنگ روانشناسي وبر 1985) و آن را در معني خاص تعيين ميزان موفقيت يک برنامه يک سري آزمايش و .. در رسيدن به هدفهاي اوليه آنها مي داند.فرهنگ وبستر آنرا قضاوت يا تعيين ارزش يا تعيين کيفيت مي داند. رايف تايلر ارزشيابي را وسيله اي جهت تعيين ميزان موفقيت برنامه در رسيدن به اهداف آموزشي مطلوب مورد نظر و گي يک فرايند سيستماتيک براي جمع آوري، تحليل و تفسير اطلاعات مي دانند. گي ، هدف فرايندرا اين مي داندکه تعيين شود آيا اهداف مورد نظر تحقق يافته اند يا در حال تحقق هستند و چه ميزاني؟
از تعريف ورتن وسندرز مي توان دريافت ارزشيابي در آموزش عالي براي درسي همانند سمينار ،فعاليت رسمي براي تعيين کيفيت ، اثر بخشي،يا ارزش کار کتبي و شفاهي ارائه شده دانشجويان مي باشد.به عبارت ديگر ارزشيابي را جمع آوري اطلاعات با توجه به معيار هاي تعيين شده به منظور قضاوت يا داوري مي دانند. اندازه گيري پايه ومقدمه ارزشيابي ، يا استفاده از قواعدي به مقادير مختلف از يک صفت عدد اختصاص مي دهد.بدين ترتيب از طريق انجام اندازه گيري مقدار موجود از يک صفت در فرد يا کار ارائه شده وي مشخص شده وبا کميت عددي نشان داده مي شود. دراندازه گيري صفات اندازه گيري شده فقط به صورت کمي توصيف مي شوند ودر مورد آنها قضاوت وداوري صورت نمي گيرد وارزشگذاري در ارزشيابي انجام مي پذيرد.
هنگام اندازه گيري بر اساس شاخص هاي مختلف وبا مقياس مورد نظر کارهاي ارائه شده به کلاس مقايسه شده وزمان ارزشيابي در مورد انها تصميم گيري مي شود.تا ارزش گذاريشوند وارائه کننده ويا ساير افرادکلاس بتواننددر مورد موضوع ارائه شه تصميمات درستي اتخاذ شود. به منظور پي بردن به ميزان موفقيت دانشجويان در رسيدن به اهداف آموزشي مورد نظر توانايي هر فرد در جريان آموزش وهمچنين پايان کلاس طي ارائه کار مورد اندازه گيري قرار گرفته وسطح موفقيت وي در رسيدن به اهداف تعيين شده مشخص مي گردد.